De Omgevingswet staat voor de deur. De wet is aangenomen en de AMvB’s zijn bekend. De wet geeft nieuwe beleidsinstrumenten, nieuwe uitvoeringsprincipes en brengt een andere oriëntatie van overheden met zich mee.
Om de Omgevingswet ten volle te benutten en goed uit te voeren is een nieuw soort medewerker nodig: de Omgevingsadviseur. De omgevingsadviseur is een spin in het web tussen verschillende afdelingen en processen binnen de eigen organisatie en tussen de eigen organisatie en ‘buiten’. Hij heeft een scherp oog voor:
- de ontwikkelingswensen van de initiatiefnemer (een inwoner, bedrijf, organisatie en/of andere overheid)
- de beleidswensen van bestuurders en leidinggevenden
- de belangen van omwonenden en belangengroepen en
- de mogelijkheden, voorschriften en instrumenten die de Omgevingswet biedt
De beweging naar een integrale manier van kijken en werken rond opgaven in de leefomgeving neemt niet weg, dat overheden hun meer traditionele rollen als ‘kadersteller’ (denk aan verordeningen) en als regisseur (uitvoerder van beleid) behouden. Die verschillende rollen vragen behoorlijk wat van de omgevingsadviseur. Een omgevingsadviseur is zo een soort ‘grenswerker’: iemand met één been in de eigen organisatie en met één been in (een coalitie met) de buitenwereld. Grenswerkers belanden geregeld in een spagaat waarbij een keuze voor het één of het ander hen niet dichterbij de oplossing brengt. Het stelt ze voor lastige vragen en dilemma’s, zoals:
- Welke (ontwikkelings)wensen wil en kun je faciliteren? Welke niet? Hoe ga je dat afwegen?
- Met welke samenwerkingsvormen kun je de integrale manier van werken stimuleren?
- Hoe kun je adaptief samenwerken met alle betrokkenen en tegelijkertijd voldoende voortgang boeken?
- Hoe ga je om met de spanning tussen (rechts)zekerheid en vrijheid/maatwerk?
- Waar ligt je loyaliteit; bij jouw moederorganisatie of (de coalitie met) ‘buiten’?
- Kun je gevoelige informatie delen?
- Kun je de politiek bedienen en een betrouwbare samenwerkingspartner zijn?
Inhoud opleiding
In deze opleiding ervaar je met verschillende werkvormen en praktijkervaringen dat het werken op het grensvlak nooit saai is. Onder het motto ‘provisorisch is het nieuwe professioneel’ bespreken en proberen we verschillende succesfactoren en interventies en testen we jouw persoonlijke stijl in samenwerken. Wat zijn jouw reflexen en hoe kun je jouw handelingsrepertoire verbreden? Ontwikkel je tot een tweebenige speler en leer omgaan met spagaten door zowel leidend als dienend te zijn en zowel kaderstellend als vrijheid gevend. Zonder spierpijn kun je de grens niet opzoeken!
Kortom, de functie van omgevingsadviseur richt zich op het benutten van de kansen die de nieuwe wet biedt en zorgt ervoor dat je bent voorbereid op de uitdagingen en spanningen die het ‘grenswerken’ met zich meebrengt. Als omgevingsadviseur werk je proactief: je weet wat je wil, wat de andere betrokken willen en of dit ‘past’. En zo ja, hoe kun je het samen voor elkaar krijgen? Hoe breng je alle belangen in evenwicht? En, niet onbelangrijk: hoe zet je alles om in heldere en haalbare afspraken? Om deze uitdagingen aan te gaan moet de Omgevingsadviseur beschikken over voldoende kennis over de regelgeving en moet hij zich een aantal competenties eigen maken:
- brede deskundigheid op inhoud en regelgeving: hoe kun je de (juridische) mogelijkheden die de wet biedt benutten voor jouw organisatie, de ‘buitenwereld’ en de omgevingsvragen die daarin spelen
- bestuurlijke sensitiviteit en omgevingsgevoeligheid vergroten
- stevig op je benen staan: kunnen omgaan met tegenstellingen en botsende belangen en wensen
- omgaan met de traditionele kaderstellende en regisserende rollen van overheden, die blijven bestaan, en tevens een partnerende en faciliterende rol spelen
- Zekerheid bieden en flexibel meebewegen door: improvisatievermogen en overtuigingskracht, organisatievermogen en handelingssnelheid en zaken in samenhang beschouwen en snel besluiten (laten) nemen
De Opleiding Omgevingsadviseur is erop gericht je deze competenties aan te leren. En als je ze (deels) al hebt, ze verder te verbeteren. Dit doe je in nauwe samenhang met de praktijk van het omgevingsrecht.
Opleiding Omgevingsadviseur
Tijdens de eerste dag staat de inhoud van de Omgevingswet centraal. Wat zijn de meest kenmerkende veranderingen en vooral: wat zijn daarvan de consequenties voor jou als Omgevingsadviseur? We introduceren hier het begrip grenswerker. Ook stellen we hier onze leerdoelen vast, waarmee we in het verloop van de opleiding aan de slag gaan. Onderdeel van beide tweedaagsen (dagen 2+3 en 4+5) is een safari: we maken kennis met voorbeeldprojecten en gaan met collega’s is gesprek over de kenmerken van de nieuwe aanpak. Tijdens deze blokken staan we tevens stil bij het spectrum van coalitievorming, tweebenigheid en de signaturen voor samenwerken. Tijdens de slotdag brengen we het geleerde samen, zodat de opgedane kennis en ervaringen goed beklijven.
De volgende opleiding begint 18 maart 2019, wilt u ook deelnemen? Kijk dan voor het gehele programma op Berghauser Pont Academy: Opleiding Omgevingsadviseur.
